ÇOCUKLAR NEDEN TIRNAK YER?

Derya-bolcan

Uzm. Psk. Derya Bolcan

Toplum tarafından da kabul görmeyen ve eleştirilen tırnak yeme davranışında ilk adım, çocuğun neler yaşadığı hakkında fikir sahibi olmaktır. Onun yaşadığı herhangi bir gerginlik, sıkıntı, günlük akış içinde yaşadığı olumsuz bir tecrübe bu davranışa yol açmış olabilir.Tırnak yemek sinir bozukluğunun bir ifadesidir. Sinirli ve endişeli çocuk bu alışkanlığa  kolaylıkla kapılır. Tırnak yeme davranışının altında yatan nedenleri anlamak, uygun yaklaşım belirlemenin ilk adımıdır. Tırnak yeme davranışı okul öncesi dönemlerde ve tırnak yeme davranışı genellikle 3 ya da 4 yaş civarı görülür. Çocukların birbirlerinden görerek taklit ettikleri bir davranış olabileceği gibi, daha çok çocukların gergin, sıkıntılı veya stresli oldukları zamanlarda gözlenen bir durumdur. Kaygı en az yetişkinler kadar çocukları da olumsuz  etkiler .  Aşırı baskı görerek büyüyen çocuklarda ve özgüven sorunu yaşayan çocuklarda sıklıkla  görülür .Örneğin;çok sıkıntılı olduğu bir gün ,okulda bir olaydan ötürü sorguya çekilmeyi beklerken ya da sinemada heyecanlı bir film seyrederken tırnak yemeye başlar ,sonradan da bu bir alışkanlık haline gelir.Genellikle mutlu olan ve normal gelişen bir çocuk için tırnak yemek önemli bir problem sayılmaz ,ama yine de çocuğun  durumunu  yakından izlemelisiniz.

 Çocuklarda tırnak yeme davranışına sebep olan etkenler arasında;

  • Başarısız olma korkusu
  • Ev veya okul ortamında bulunan gergin ortam
  • Dikkat eksikliği ya da öğrenme güçlüğü gibi farklı sıkıntıların yol açtığı eğitim sorunları
  • Okul ve öğretmenle ilgili sorunlar.
  • Travmatik etkisi olan bir yaşam olayı
  • Anne baba arası tartışma veya ev içi şiddet
  • Önemli bir yaşam olayı; kardeş doğumu, taşınma, ebeveyn kaybı, boşanma gibi.
  • Kendine güvensizlik
  • Sınavlar, sınav öncesinde yaşanan yoğun tempo
  • Arkadaşlık ilişkilerindeki sorunlar
  • Akademik başarıya odaklanmış ebeveyn profili
  • Korkular
  • Erken çocukluktan, çocukluğa, çocukluktan ön ergenliğe geçiş dönemleri sayılabilir.

Tırnak yeme davranışı konusunda ebeveynlerin uygun yaklaşımları çok önemlidir !

 Eğer bu davranışı ebeveyn olarak sizler de sergiliyorsanız, sizin de olumsuz model teşkil etmemek için elinizden geleni çocuğunuzla birlikte uygulamanız gereklidir. Çocuğa ikide birde tırnaklarını yediğini hatırlatmak  ve bu yüzden cezalandırmak, aynı şeyi yapmaya  devam etmesini hiç önlemez .Çünkü  zaten tırnağını  yerken ne  yaptığını fark etmiyordur.Ayrıca  cezalar,azarlamalar sinir gerilimini daha da arttırır. Tırnak yeme davranışının altında yatan gerginlik, sıkıntı konusunda çocuğunuzla konuşabilirsiniz. Tırnak yeme noktasındaki en önemli tedbirlerden biri de kuşkusuz tırnak yiyenler için üretilen acı ojelerdir.Küçük yaşlarda, eline nesne veya oyuncak vermek, dikkatini dağıtmak, ilgisini başka tarafa çekmek gibi yöntemler kullanabilirsiniz. Yerine şeker, sakız veya kraker gibi geçici olmak üzere bazı nesneler koyabilirsiniz.  Çocukken başa çıkmakta zorlanılan pek çok sorun maalesef yetişkin yaşlara taşınabilmekte ve bireyin günlük yaşamını olumsuz yönde etkileyebilmektedir.

 

Bir davranıştan ya da alışkanlıktan vazgeçebilmenin temel koşulu o davranıştan kalan boşluğu dolduracak başka bazı davranışlar edinmektir. Dolayısıyla bu sorunu çözümlemeye giden yolda öncelikle bu kaygıyı azaltmak gerektiği, ilgi ve sevgi açlığının doyurulmasının şart olduğu bilinmelidir. Yapılacak en iyi şey,sinir gerginliğinin sebebini bulmaya  çalışmak  ve bu sebebi  ortadan kaldırmak  olmalıdır.Mesela  gerginlik sebebini  ararken düşünün; acaba  çocuğa  bir  konuda bir gelişme yapması  için fazla  ısrar  mı ediyorsunuz?  Okulda ki  çalışması  ve evde  yapması gerekenler  bakımından  ondan çok şey mi istiyorsunuz? Çocuğun okulda ki  durumunu öğretmeninden  sorarak öğrenebilirsiniz. Sinema da  çocuğun  heyecanını  arttıran  ve  üzen acıklı   filmlere götürmeyin,ev yada okul ortamlarında ki gerginliklerin nedenlerini öğrenirseniz  çocuğa destek vermeniz daha kolay olacaktır. Dolayısıyla bu sorunu çözümlemeye giden yolda öncelikle bu kaygıyı azaltmak gerektiği, ilgi ve sevgi açlığının doyurulmasının şart olduğu bilinmelidir. Özet  olarak yapılması gereken,tırnak yeme  davranışın ve alışkanlığın değiştirilerek yerine yeni ve sağlıklı olan davranışı yerleştirmektir. Buna ‘davranış biçimlendirme’ diyoruz ve tabi ki  bu  biçimlendirme işi profesyonel destek alınmadan  yapılacak bir iş değildir.En önemlisi bütün bu yöntemleri denemenize rağmen bu yöntemleri kararlılıkla uygulayamıyorsanız, sorunu çok ileri yaşlara varmadan fark edip  bütün bunlar için  bir uzman desteğiyle    tırnak yeme tedavisi için profesyonel yardım almanız gerekmektedir. Kararlı,ilgili,olumlu yaklaşımlarla sorunun çözümü mümkündür.